इतिहास

शाल वृक्ष आणि बुद्धिझम

“बुद्ध आणि त्याचा धम्म” या ग्रंथात असे लिहिले आहे की, सिद्धार्थ यांचा जन्म शाल वृक्षाच्या छायेखाली झाला. त्यांची माता महामाया देवी या माहेरी देवदहनगरीला जाताना वाटेत लुम्बिनी वनात थांबल्या. तेव्हा तेथील एका दाट शाल वृक्षाच्या बुंध्याखाली त्या चालत गेल्या. त्याचवेळी त्यांनी वाऱ्याच्या झुळकीने वर खाली हेलावत असलेली एक फांदी धरली. आणि त्याच अवस्थेत त्यांनी मुलाला […]

आंबेडकर Live

डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांचे आवडते ग्रंथ कोणते?

मुंबई येथील सिद्धार्थ कॉलेजचे ग्रंथपाल “शांताराम रेगे” यांनी बाबासाहेब आंबेडकर यांची छोटी मुलाखत घेतली होती आणि त्यांना प्रश्न विचारला “बाबासाहेब तुम्ही प्रचंड ग्रंथ वाचलेली आहेत, तुम्हाला आवडलेले ग्रंथ कोणते? वेळ कमी असताना सुद्धा बाबासाहेबांनी त्यांना आवडत असलेल्या पुस्तकांची यादी सांगितली History (1) Cambridge – History of India (2) Lanepoole-History of Medieval India (3) Momsen-History of […]

आंबेडकर Live

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि पुस्तके

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी त्यांच्या विद्यार्थी जीवनाबद्दलचा आलेख त्यांच्याच शब्दात लिहून ठेवला आहे. अनेकांना तो उद्बोधक आणि प्रेरणादायी वाटेल. त्यांनी लिहिले आहे की २१/०७/१९१३ रोजी मी न्यूयॉर्कला पोहोचलो. पहिले चार-पाच महिने काहीच अभ्यास झाला नाही. परंतु एके रात्री मी अभ्यासापासून दुरावलो आहे हे माझ्या लक्षात आले. मग मीच माझ्या मनाला विचारले ‘कुटुंबातील प्रेमळ माणसांना हजारो मैल […]

आंबेडकर Live

बॅरिस्टर डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर; बैल पोळा वतन खटला

बाबासाहेबांनी वकिलीच्या काळात पहिला खटला जिंकला तो सत्यशोधक दिनकरराव जवळकर यांचा ! त्यांनी देशाचे दुश्मन या पुस्तकातून टिळकांवर खरमरीत टीका केलेली व केशवराव जेथे (ज्यांनी त्या पुस्तकाला प्रस्तावना लिहिली होती ) त्यानंतर भोपटकर वकिलांनी त्यावर जिल्हाधिकारी पूणे कडे तक्रार केली , त्वरित जेधे व जवळकर यांना अटक करून येरवडा जेल मध्ये कारावास सुरू झाला! डॅा […]

इतिहास

गुजरात म्हणजे एकेकाळचे बुद्धराज; महाराष्ट्रापेक्षा जास्तच बुद्धिझम बहरला होता

अडीच हजार वर्षापूर्वी सार्वभौमिक राज्यपद्धती भारतात नव्हती. अनेक छोटी-मोठी राज्ये सर्व भारतात सुखाने राज्यकारभार करीत होती. गुजरात प्रदेश देखील त्याला अपवाद नव्हता. गुजरातमध्ये बौद्धधम्माचा इतिहास दीड हजार वर्षांचा आहे. क्षत्रप-क्षहरत काळापासून मैत्रक काळापर्यंत बुद्धधर्म एक प्रमुख धर्म होता. गुजरातला पूर्वी गुर्जरदेश, सौराष्ट्र, काठियावाड, आनर्त( वडनगर प्रदेश) या नावाने देखील ओळखले जात होते. गुजरातमध्ये मोठ्या प्रमाणात […]

बातम्या

एका कर्तव्यदक्ष आयएएस अधिकाऱ्याने कसा घडवला बदल – खास मुलाखत (भाग २)

जीबीसी इंडिया व्यू मेकर्स शो अंतर्गत महाराष्ट्र शासनाच्या उद्योग विभागाचे विकास आयुक्त डॉ.हर्षदीप कांबळे सर (आयएएस) यांची खास मुलाखत आवाज इंडिया टीव्ही चॅनेलचे अमन कांबळे यांनी घेतली आहे. व्यू मेकर्स शोचा पहिल्या भागाला प्रचंड प्रतिसादानंतर १३ एप्रिल रोजी मंगळवारी रात्री ८:०० वाजता दुसरा भाग आवाज इंडिया यु ट्युब चॅनेलवर प्रसारित होणार आहे. प्रशासनात कर्तव्यदक्ष तसेच […]

इतिहास

वास्तुशास्त्राचा उगम बौद्ध संस्कृतीतून

अडीज हजार वर्षांपूर्वी वास्तूशास्त्र ही संकल्पनाच अस्तित्वात नव्हती. त्यामुळे लोकांनाही त्याची काहीही माहिती नव्हती. वास्तुच्या कुठल्याच सिद्धांताबद्दल पालि साहित्यात सुद्धा काहीही माहिती नाही. सिद्धार्थ यांनी घरदार सोडल्या नंतर त्यांचे सर्व आयुष्य हे खुल्या वातावरणात, निसर्ग सानिध्यात गेले. दुःखमुक्तीच्या मार्गाची ओळख सर्वसामान्यांना व्हावी हेच त्यांचे उद्दिष्ट होते. त्यामुळे वास्तुच्या सिद्धांताबाबत त्यांनी कुठेच काही म्हटललेले नाही. मात्र […]

ब्लॉग

स्मृतिदिन : चित्रकलेच्या माध्यमातून अजिंठा लेणी जगासमोर आणणारा रॉबर्ट गिल

अजिंठा लेणी जगासमोर आणणारे चित्रकार म्हणजेच रॉबर्ट गिल. चित्रकलेच्या माध्यमातून तत्कालीन परिस्थितीत अजिंठा लेणी जगासमोर मांडणारा चित्रकार आणि त्याकाळात त्याला भेटलेली प्रेमिका पारो सैन्यात अधिकारी असलेल्या रॉबर्ट गिलच्या आयुष्यातील केवळ एक टप्पा आहे. त्यांचा आज (१० एप्रिल) १४१ वा स्मृतिदिन. 26 सप्टेंबर 1804 ला लंडनच्या बिशपगेट येथे जन्माला आलेला गिल वयाच्या 19 व्या वर्षी पी.पी.ग्रेलीमर […]

ब्लॉग

…तर डाॅ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना यथोचित अभिवादन होईल..

‘कोरोना’ मुळे यावर्षी (2020) ‘भीमजयंती’ प्रत्येकाला घरीच साजरी करावी लागणार आहे. असा एवढा रिकामा वेळ कधीच मिळणार नाही तर बाबासाहेबांचे साहित्य वाचून तो सत्कारणी लावता येऊ शकतो.. तसा प्रयत्न प्रत्येकानेच करायला हवा अस मला वाटते. कारण ते बाबासाहेबांना खरे अभिवादन असेल.. गत 60/70 वर्षात बाबासाहेबांमुळे आपण इथपर्यंत आलोय हे कोण नाकबूल करेल! पण काही गोष्टी […]

आंबेडकर Live

रिजर्व बँक ऑफ इंडिया आणि डॉ बाबासाहेब आंबेडकरांचे योगदान

आज आपण रिझर्व बँकेची कल्पना करतो. देश स्वतंत्र झाला नव्हता तेव्हा बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या शोधनिबंधात भारतात रिझर्व बँकेची कल्पना केली होती. आज आपण संघीय क्षेत्राबद्दल बोलतो, वित्त आयोग, राज्यांची मागणी असते, इतके पैसे कोण देईल, इतके पैसे कोण देईल. कोणते राज्य कोणत्या क्रमाने चालेल. देश स्वतंत्र होण्यापूर्वी बाबासाहेब आंबेडकरांनी हे विचार मांडले होते, वित्त आयोगाचा, […]